Je vulva verzorgen na de overgang: dunne, droge huid

Waarom reageert je vulva na de overgang anders?

Omdat je minder oestrogeen maakt. Daardoor wordt het slijmvlies van de vagina en de binnenkant van de schaamlippen dunner en minder goed doorbloed, en reageert de huid sneller op prikkels.

Thuisarts noemt droogheid en jeuk als gevolgen. De huid van de vulva is bovendien van zichzelf al doorlaatbaarder dan huid elders op je lichaam, vooral de binnenste schaamlippen en de ingang van de vagina. Volgens een overzichtsartikel van Farage en Maibach maken wrijving, vocht en afsluiting (bijvoorbeeld door inlegkruisjes) die huid extra gevoelig voor irriterende en allergene stoffen.

Wat vroeger vanzelf ging, vraagt nu dus wat meer aandacht. Dat ligt niet aan jou; je huid vraagt gewoon om wat extra zachtheid, net zoals je gezicht met de jaren een andere crème wil.

Hoe was je je vulva na de overgang?

Met alleen lauw water, hooguit één keer per dag. De NVOG adviseert geen zeep te gebruiken, ook geen neutrale zeep of intieme wasgel, en geen vochtige doekjes, intieme sprays of vaginale douches.

Zeep haalt de natuurlijke vetlaag van je huid weg, en juist die heb je nu extra hard nodig. Laat het water gewoon over je vulva lopen en dep daarna droog met een zachte handdoek. Wrijven is niet nodig. Meer over een milde wasroutine lees je bij je intieme zone wassen.

Sport je, of heb je het warm gehad? Dan is een keer extra afspoelen met water prima. Ook na het sporten geldt: water is genoeg.

Hoe verzorg je een droge, dunne vulva?

Door de huid na het wassen te beschermen met een vette zalf, en droogheid binnenin te behandelen met een hormoonvrije gel. Zo houd je vocht vast en houd je wrijving en urine op afstand.

1. Bescherm met een vette zalf. De NVOG raadt na het wassen een vette zalf aan. Thuisarts noemt bij pijn of schrale huid een zalf als vaseline met paraffine, minstens twee keer per dag, en ook na het plassen. Een vette zalf vormt een laagje dat vocht vasthoudt en urine en wrijving op afstand houdt.
2. Verzorg ook binnenin als dat nodig is. Heb je droogheid in de vagina, gebruik dan een hormoonvrije gel of hyaluronzuurgel bij de ingang van de vagina en op de binnenste schaamlippen. Thuisarts adviseert twee keer per dag. Zie vaginale droogheid in de overgang.
3. Kies kleding en textiel die niet prikkelen. Katoenen ondergoed, niet te strak. De NVOG adviseert parfumvrij wasmiddel, maandverband en toiletpapier. Meer tips lees je bij ondergoed, strakke kleding en je intieme huid.
4. Bouw rustig op. Begin met water en zalf. Voelt je huid rustig, voeg dan één nieuw product tegelijk toe.

Welk product gebruik je waarvoor?

Een vette zalf beschermt, een hormoonvrije vaginale gel helpt bij droogheid binnenin, een glijmiddel maakt vrijen comfortabel en een verzorgingsgel geeft je uitwendige huid een fris, verzorgd gevoel. Ze vullen elkaar aan.

Producten voor de uitwendige geslachtsdelen vallen onder de regels voor cosmetica; producten voor in de vagina vallen onder andere regels. Het verschil tussen de soorten staat uitgelegd bij verzorgingsgel, glijmiddel of vaginale moisturizer.

Op welke ingrediënten kan een gevoelige vulva reageren?

Vooral op geurstoffen, sommige conserveermiddelen en sommige plantenextracten. Dat betekent niet dat je ze altijd moet mijden: veel vrouwen verdragen ze prima. Een rustige kennismaking kan een zichtbare reactie aan het licht brengen, maar geeft geen garantie dat je huid het product blijft verdragen.

De eerste drie groepen hieronder noemt een overzichtsartikel over contacteczeem van de vulva (Corazza e.a., 2021). De laatste groep geeft een koel of fris gevoel, en dat voelt op een rustige huid heerlijk; op een kapotte huid wacht je ermee.

Meer over geurstoffen lees je bij parfumvrij, geurstoffen en allergenen. Meer over nieuwe producten rustig uitproberen lees je bij de patchtest.

Hoe lang duurt het voordat je huid rustiger wordt?

Met alleen water en een vette zalf voelt een schrale huid vaak binnen een paar weken comfortabeler aan. Een hormoonvrije vaginale gel heeft ook een paar weken regelmatig gebruik nodig.

Het helpt om het als onderhoud te zien. Zolang je oestrogeen laag blijft, blijft de huid wat dunner, dus de routine houd je aan, net als een dagcrème voor je gezicht. Een voorbeeld: smeer je de zalf alleen als het schrijnt, dan loop je steeds achter de feiten aan. Smeer je hem 's ochtends en 's avonds op vaste momenten, dan blijft je huid beter beschermd.

Blijft de huid jeuken, zie je witte, glanzende plekken of wondjes die niet genezen, of verlies je bloed na de overgang? Laat het dan nakijken door je huisarts. Meer daarover lees je bij jeuk en een gevoelige vulva na de overgang.

Hoe maak je van verzorgen een fijn moment?

Door het te koppelen aan een vast moment dat je toch al hebt, zoals na het douchen, en het niet als taak maar als tijd voor jezelf te zien. Dan houd je het vanzelf vol.

Veel vrouwen merken dat de overgang hun band met hun lichaam verandert. Een paar minuten per dag bewust voor je intieme huid zorgen, helpt om je weer thuis te voelen in je lijf. Zet je producten op een vaste plek in de badkamer, neem na het douchen even de tijd en geniet van het gevoel van een schone, verzorgde huid. Dat zelfvertrouwen neem je de rest van de dag mee, ook in je relatie en in intieme momenten.

Verder lezen