Een ingrediëntenlijst (INCI) lezen in 5 minuten

Een ingrediëntenlijst op een verzorgingsproduct kan ingewikkeld lijken. Toch kun je met een paar eenvoudige aandachtspunten al veel begrijpen: waar staan de ingrediënten, wat betekenen de namen en wat zegt de volgorde eigenlijk? Deze gids helpt je bewuster vergelijken, zonder dat je ieder ingrediënt uit je hoofd hoeft te kennen.

In het kort

  • INCI is de internationale naamgeving voor cosmetica-ingrediënten. Elk cosmetisch product in de EU moet een INCI-lijst hebben.
  • Ingrediënten staan van veel naar weinig. Onder de één procent mag de volgorde willekeurig zijn.
  • Planten staan onder hun Latijnse naam, gewone stoffen meestal in het Engels.
  • Bekende geurstofallergenen staan apart aan het eind, zoals limonene en linalool.
  • Heb je een gevoelige vulva of een bekende allergie, dan kijk je vooral naar parfum, etherische oliën, allergenen, alcohol en composieten.

Wat is een INCI-lijst?

Het is de ingrediëntenlijst van een cosmetisch product, in een vaste internationale taal. INCI staat voor International Nomenclature of Cosmetic Ingredients, en elk cosmetisch product in de EU moet zo'n lijst hebben.

Het handige van die vaste taal: een ingrediënt heet overal hetzelfde. Glycerin is in Nederland, Spanje en Zweden gewoon Glycerin. Koop je op vakantie een gel, dan kun je de lijst dus net zo goed lezen als thuis. Je vindt de lijst op de verpakking, meestal achter het woord "Ingredients". Is de verpakking te klein, dan staat hij soms op een bijsluiter of op het doosje eromheen.

Hoe lees je een INCI-lijst?

Lees hem van voor naar achter: bovenaan staat wat er het meest in zit, aan het eind wat er maar een beetje in zit. Met deze vier spelregels heb je de rest snel te pakken.

Tabel met zes ingrediënten van een voorbeeldetiket, van Aqua bovenaan tot Limonene onderaan, met per ingrediënt wat het is en wat het je vertelt.
Met deze volgorde in je hoofd lees je bijna elke gel of lotion. Het conserveermiddel is het kantelpunt van de lijst.
  1. Begin bovenaan. Het eerste ingrediënt is het meest aanwezig. Bij gels en lotions is dat bijna altijd water (Aqua).
  2. Zoek de één-procentgrens. Ingrediënten onder de één procent mogen in willekeurige volgorde achteraan. Een conserveermiddel als phenoxyethanol mag maximaal één procent zijn. Alles wat na phenoxyethanol staat, zit er dus waarschijnlijk in een kleine hoeveelheid in.
  3. Herken de taal. Planten staan in het Latijn met het plantendeel erbij (Hamamelis Virginiana Leaf Extract), water als Aqua en andere stoffen meestal in het Engels (Glycerin, Lactic Acid).
  4. Kijk naar het eind. Geurstoffen die bekend staan als allergeen, worden apart vermeld als ze boven een bepaalde hoeveelheid zitten. Ook als ze uit een etherische olie komen.

Een voorbeeld: staat er "Aqua, Glycerin, Aloe Barbadensis Leaf Juice, Phenoxyethanol, Mentha Piperita Oil, Limonene", dan weet je nu dat het vooral water is met een vochtvasthouder en aloë, dat er een conserveermiddel in zit, en dat pepermuntolie in een kleine hoeveelheid zorgt voor een frisse geur en een koel gevoel. Limonene aan het eind is een geurstof die van nature in die olie zit.

Wat betekenen de ingrediënten die je vaak ziet?

De meeste ingrediënten vallen in een handvol groepen: een basis, iets wat vocht vasthoudt, iets voor de structuur, een conserveermiddel en vaak iets voor geur of gevoel. Weet je de groep, dan weet je ook wat het ingrediënt doet.

Groep Voorbeelden op het etiket Wat doen ze? Gevoelige huid?
Basis Aqua Oplosmiddel Geen probleem
Vochtvasthouders Glycerin, Sodium Hyaluronate, Aloe Barbadensis Houden de huid soepel Meestal goed verdragen
Vette stoffen Petrolatum (vaseline), Paraffinum Liquidum, plantaardige oliën Beschermen en verzachten Petrolatum is erg mild; let op dat olie latexcondooms aantast
Geleer- en pH-middelen Carbomer, Acrylates Crosspolymer, Aminomethyl Propanol, Citric Acid, Lactic Acid Structuur en zuurgraad Meestal neutraal
Conserveermiddelen Phenoxyethanol, Ethylhexylglycerin, Sodium Benzoate, Potassium Sorbate Voorkomen bederf Nodig in waterige producten; soms allergie
Alcoholen Alcohol, Alcohol Denat. Oplosmiddel, verfrissend Kan uitdrogen en prikken
Geur Parfum, etherische oliën (Mentha Piperita Oil, Lavandula Oil), Limonene, Linalool, Citral, Geraniol Geur, soms koel gevoel Belangrijkste bron van contactallergie
Plantenextracten Chamomilla Recutita, Calendula Officinalis, Arnica Montana Verzachtend Composieten: let op bij composietenallergie
Let op 'vetalcoholen': Cetearyl Alcohol en Cetyl Alcohol zijn geen uitdrogende alcohol, maar vette, verzachtende stoffen. Alleen 'Alcohol' of 'Alcohol Denat.' is de vluchtige, uitdrogende variant.

Conserveermiddelen hebben soms een slechte naam, maar ze zijn juist een teken van zorg. Een product met water erin heeft ze nodig om bacteriën en schimmels tegen te houden. Toegestane conserveermiddelen zijn beoordeeld door de Europese wetenschappelijke commissie SCCS.

Hoe herken je geurstoffen en allergenen op het etiket?

Aan drie dingen: het woord Parfum of Fragrance, een plantennaam met "Oil" erachter, en losse namen aan het eind zoals Limonene, Linalool, Citral, Geraniol of Eugenol.

Die losse namen zijn geurstoffen die bij een klein deel van de mensen een allergie kunnen geven. Volgens de Europese cosmeticaregels moeten ze apart op het etiket staan zodra ze boven een bepaalde hoeveelheid zitten. Ze komen ook voor in natuurlijke oliën. Pepermuntolie bevat bijvoorbeeld van nature limonene, en lavendelolie linalool. Daarom staat er soms een allergeen op een product zonder toegevoegd parfum. Dat is geen reden tot zorg: het betekent juist dat het etiket volledig en eerlijk is. Het verschil tussen parfumvrij en geurstofvrij lees je bij parfumvrij, geurstoffen en allergenen.

Etherische oliën zoals pepermunt geven een product ook een eigen gevoel. Menthol uit pepermunt prikkelt de koudereceptoren in je huid, waardoor het fris en koel aanvoelt. Waarom dat zo werkt, lees je in menthol en pepermuntolie.

Waar let je op bij een gevoelige intieme huid?

Vooral op je eigen geschiedenis: heb je eczeem, een bekende allergie of reageer je snel op nieuwe producten, dan helpt de lijst je om bewust te kiezen. De meeste vrouwen kunnen gewoon genieten van een product met een frisse geur.

De huid van je vulva is dunner en gevoeliger dan de huid op je arm. Gebruik deze tabel als snelle hulp:

Jouw situatie Waar je op let in de lijst
Bekende geurstofallergie of eczeem Parfum, etherische oliën en allergenen zoals Limonene, Linalool en Citral. Kies liever een geurstofvrije variant.
Allergie voor composieten of hooikoorts door bijvoet Kamille (Chamomilla Recutita), calendula en arnica. Een product zonder deze planten is fijner voor jou.
Huid is nu geïrriteerd of droog Alcohol of Alcohol Denat. hoog in de lijst kan prikken. Laat je huid eerst tot rust komen.
Je gebruikt latexcondooms Oliën en Petrolatum kunnen latex aantasten. Kies dan iets op waterbasis.
Geen klachten, gewoon nieuwsgierig Kijk wat de basis is en wat het product zijn geur of gevoel geeft, en kies wat bij je past.

Een handig weetje: hoe korter de lijst, hoe makkelijker je ziet waar je op reageert als je huid iets niet prettig vindt. Probeer je iets nieuws, test het dan eerst op een klein stukje huid. Hoe dat gaat, lees je in de patchtest.

Hoe vergelijk je twee producten met de INCI-lijst?

Leg de twee lijsten naast elkaar en vergelijk ze in vier stappen: de basis, de grens van één procent, de geur en jouw eigen aandachtspunten. Zo zie je snel welk product het best bij je past.

  1. Vergelijk de eerste vijf ingrediënten. Die bepalen het grootste deel van het product. Staat bij het ene product water met glycerine en aloë bovenaan en bij het andere een olie, dan weet je al dat het eerste een lichte gel is en het tweede rijker en vetter aanvoelt.
  2. Zoek bij allebei de grens. Kijk waar het conserveermiddel staat. Wat daarna komt, zit er in kleine hoeveelheden in. Een plantenextract dat bij het ene product voor die grens staat en bij het andere ver erachter, zit er bij het eerste waarschijnlijk meer in.
  3. Kijk wat het product zijn geur en gevoel geeft. Parfum, een etherische olie zoals pepermunt, of niets? Daar zit vaak het grootste verschil in hoe een product aanvoelt, van neutraal tot heerlijk fris en koel.
  4. Leg je eigen lijstje ernaast. Weet je dat je huid niet blij wordt van een bepaald ingrediënt, zoek dan alleen dat ene woord op. Zo hoef je niet de hele lijst te onthouden.

Een voorbeeld uit de winkel: je twijfelt tussen twee intieme wasgels. Bij de ene staat Parfum op de derde plek, bij de andere staat er geen parfum in en alleen een melkzuur voor de zuurgraad. Heb je een gevoelige huid, dan weet je meteen welke je mee naar huis neemt. Wil je juist een frisse geur, dan maak je de andere keuze. Allebei prima, zolang het bij jou past.

Reken erop dat je de eerste keer misschien tien minuten met een etiket bezig bent. Na een paar producten herken je de vaste namen vanzelf en lees je een lijst in een minuut. Meer over het kiezen zelf lees je in een intiem verzorgingsproduct kiezen.

Wat vertelt een INCI-lijst je niet?

De precieze hoeveelheden, de zuurgraad en hoe het product op jouw huid voelt. Je ziet alleen welke ingrediënten erin zitten en in welke volgorde.

  • De precieze hoeveelheden. Je ziet alleen de volgorde, niet of iets 2 of 20 procent is.
  • De zuurgraad (pH). Melkzuur in de lijst zegt niet wat de pH van het eindproduct is.
  • Hoe het voelt. Textuur, geur en of een gel lekker koel of juist zacht aanvoelt, ontdek je pas als je het gebruikt.

Twee producten met bijna dezelfde lijst kunnen daardoor toch heel anders aanvoelen. De hoeveelheid van elk ingrediënt, de manier van maken en de verpakking maken samen het verschil. Een pompje of tube houdt de inhoud bijvoorbeeld beter beschermd tegen lucht en vingers dan een open potje.

Zie de lijst dus als een kaart: hij laat zien wat er in een product zit, en jouw huid vertelt je daarna of het bij je past.

Veelgestelde vragen

Waar zoek ik een onbekend ingrediënt op?

In de CosIng-database van de Europese Commissie en bij CosmileEurope, de ingrediëntensite van de Europese cosmetica-industrie, met uitleg in het Nederlands.

Is een product zonder conserveermiddelen beter?

Alleen als het watervrij is of in kleine, steriele verpakkingen zit. Een bedorven product is slechter voor je huid dan een goed geconserveerd product.

Waarom staat limonene op een product zonder parfum?

Omdat het van nature in etherische oliën zit, zoals pepermunt- of citrusolie. Het etiket noemt het dan apart, zodat je het altijd kunt zien.

Is "Cetearyl Alcohol" uitdrogend?

Nee. Dat is een vetalcohol die de huid juist zacht maakt. Alleen "Alcohol" of "Alcohol Denat." is de vluchtige variant.

Verder lezen

Meer lezen over dit onderwerp

Deze kennisbank biedt algemene achtergrondinformatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts, verloskundige of andere zorgverlener.