Fabels over intieme hygiëne: wat wél waar is

Moet je je vagina van binnen wassen?

Nee. Je vagina houdt zichzelf heel goed schoon met afscheiding en melkzuurbacteriën, dus spoelen is niet nodig. Thuisarts raadt het af, ook met melkzuur.

Die melkzuurbacteriën maken je vagina licht zuur, en dat zure milieu beschermt je tegen bacteriën en schimmels die je liever niet hebt. Spoel je van binnen, dan spoel je die beschermers ook weg. Vaak spoelen hangt samen met meer bacteriële vaginose, schrijft het Amerikaanse Office on Women's Health.

Hetzelfde geldt voor trends als vaginaal stomen en yoni-eieren. Je vagina heeft geen stoom of ei nodig om gezond te blijven. Er is een geval beschreven van een vrouw met tweedegraads brandwonden na vaginaal stomen. En onderzoekers die meer dan 5.000 jade voorwerpen uit Chinese collecties bekeken, vonden geen enkel jade ei voor vaginaal gebruik. Het 'eeuwenoude gebruik' blijkt dus vooral een verhaal. Meer hierover lees je bij vaginaal douchen, stomen en andere trends.

Word je met alleen water wel echt schoon?

Ja. Thuisarts en de NVOG adviseren om je vulva maximaal één keer per dag met lauw water te wassen, zonder zeep. Ook neutrale zeep kan de gevoelige huid prikkelen.

Veel vrouwen vinden dat in het begin vreemd, omdat ze gewend zijn om alles met zeep te wassen. Maar de huid van je vulva is anders dan die van je armen of benen. Ze is dunner en heeft een eigen beschermlaag. Te vaak of te grondig wassen kan juist jeuk en droogheid geven.

Zo ziet een eenvoudige, fijne routine eruit:

1. Spoel met lauw water. Gebruik je hand of een zachte straal van de douche, alleen aan de buitenkant.
2. Spreid je schaamlippen even. Zo spoel je ook de plooien schoon, waar opgedroogde afscheiding kan zitten.
3. Dep droog. Met een schone, zachte handdoek, in plaats van te wrijven.
4. Trek droog, luchtig ondergoed aan. Bij voorkeur met een katoenen kruis.

Vind je een wasgel prettig, kies dan een geurvrije en gebruik hem alleen aan de buitenkant. Meer tips staan in je intieme zone wassen.

Betekenen afscheiding en geur dat er iets mis is?

Nee. Afscheiding is heel normaal en gezond, en een lichte, zurige geur hoort er volgens Thuisarts gewoon bij. Pas een duidelijke verandering is een signaal.

Bijna elke vrouw heeft afscheiding, en de hoeveelheid en dikte veranderen met je cyclus, schrijft de Britse NHS. Rond je eisprong is het vaak helder en rekbaar, op andere dagen dikker en witter. Ook witte resten tussen je schaamlippen aan het eind van de dag zijn meestal gewoon opgedroogde afscheiding. Niet elke geur komt door een infectie. Een parfum of spray heb je dus niet nodig.

Wil je weten wat er allemaal normaal is? Lees dan meer over vaginale afscheiding.

Krijg je infecties van strings?

Waarschijnlijk niet. Een klein Amerikaans onderzoek (2018) vond geen duidelijk verband tussen strings en infecties. Meer en beter onderzoek is nodig om daar algemene conclusies uit te trekken.

Wat wel uitmaakte, was de stof. Ondergoed met een kruis van niet-katoen hing in hetzelfde onderzoek wel samen met schimmelinfecties. Katoen laat beter lucht door en neemt vocht op, zodat je huid droger blijft. Draag dus gerust het model dat je fijn vindt, en let vooral op een katoenen kruis. Na het sporten of zwemmen is het fijn om snel droog ondergoed aan te trekken.

Is schaamhaar weghalen hygiënischer?

Het is vooral een persoonlijke keuze. In een Amerikaans onderzoek (2016) voelde 59 procent van de vrouwen die hun schaamhaar bijwerken zich daardoor schoner, maar of het echt hygiënischer is, werd niet onderzocht.

Schaamhaar heeft geen nadeel voor je hygiëne, en weghalen ook niet, zolang je je huid goed behandelt. Doe je het, neem er dan de tijd voor: in een ander onderzoek (2017) had ruim een kwart van de mensen die hun schaamhaar bijwerken ooit een verwonding. Een scherp mesje, scheergel en met de haargroei mee scheren maken veel verschil. Alle tips staan in schaamhaar ontharen zonder irritatie.

Helpen yoghurt of probiotica tegen schimmel?

Nee. Thuisarts zegt dat knoflook, probiotica en yoghurt met lactobacillen niet helpen bij een terugkerende schimmel, en raadt af om ze in je vagina te doen.

Je vagina zorgt zelf voor een gezonde flora. Een Cochrane-overzicht vond onvoldoende bewijs voor probiotica bij bacteriële vaginose. Heb je klachten die op een schimmel lijken, dan helpt een middel van de apotheek of huisarts meestal snel.

Een andere fabel die vaak opduikt: een schimmelinfectie zou een soa zijn. Dat klopt niet. Volgens Thuisarts en de NHS is een vaginale schimmelinfectie geen soa. Je krijgt het ook niet via kleding, inlegkruisjes of tampons. Bacteriële vaginose is volgens Thuisarts ook geen soa, al kan seks het wel uitlokken.

Voorkomt van voor naar achter vegen blaasontsteking?

Het is een prima gewoonte, al is het bewijs mager. Van voor naar achter vegen kan geen kwaad, dus je kunt het gewoon blijven doen.

Eén onderzoek bij zwangere vrouwen vond meer urineweginfecties bij vegen van achter naar voren. De Amerikaanse vereniging van urogynaecologen stelt dat het nooit is aangetoond voor terugkerende blaasontstekingen bij volwassenen. Wat Thuisarts wel noemt bij vaak blaasontsteking: genoeg drinken en direct na seks plassen. Meer daarover lees je bij blaasontsteking herkennen en voorkomen.

Kun je aan het maagdenvlies zien of iemand maagd is?

Nee. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kan het uiterlijk van het maagdenvlies niet aantonen of iemand geslachtsgemeenschap heeft gehad.

Het maagdenvlies is een rekbaar randje slijmvlies bij de ingang van de vagina, en het ziet er bij iedere vrouw anders uit. Een 'maagdelijkheidstest' heeft geen wetenschappelijke of medische basis.

Verder lezen

• Intieme verzorging: wat je vulva en vagina wel en niet nodig hebben
• Ondergoed, strakke kleding en je intieme huid